Hwyluso cynulliadau cymunedol i ysgogi gweithredu cadarnhaol ar yr hinsawdd
Mae Llyfrgell Gyhoeddus y Gelli.org yn CBC a sefydlwyd yn wreiddiol yn 2019 i gadw’r llyfrgell ar agor yn y Gelli Gandryll. Ei nodau craidd yw cefnogi gwirfoddoli i gynnal y gwasanaethau llyfrgell ac annog mwy o weithgareddau yn y llyfrgell a’r gymuned ehangach.
Cysylltodd y Grŵp ag Egin gyda gweledigaeth i gyflwyno ffurf newydd o ddemocratiaeth gyfranogol a chydgynghorol i’w tref, sef cynulliadau cymunedol. Roedd y cynulliadau’n canolbwyntio ar fynd i’r afael â gwydnwch yn erbyn newid yn yr hinsawdd, fel rhan o fodel strategol a allai wedyn gael ei gyflwyno gan lyfrgelloedd ledled Cymru wledig. Nodwyd tair thema allweddol ganddynt: bwyd, lles meddyliol ac egni.
Bu Hwylusydd Egin, Philip McDonnell, yn gweithio gydag arweinydd prosiect brwdfrydig y Grŵp, Mike Eccles, i archwilio eu syniadau a dod â mwy o ffocws a strwythur i’w cynigion trwy broses cynllunio gweithredu Egin. Rhoddwyd blaenoriaeth i gynnal gwasanaeth cymunedol am fwyd lleol, a neilltuwyd mentor Egin, Aimee Parker, i rannu ei phrofiad helaeth o ymgysylltu â’r gymuned a threfnu gwasanaethau gyda’r Grŵp. Llwyddodd i weithio gyda Mike a’i dîm o hwyluswyr i gynllunio a chyflwyno gwasanaeth cychwynnol llwyddiannus iawn, sydd wedi ennyn diddordeb gyda grwpiau a rhwydweithiau eraill ledled Cymru.
Aeth y cynulliad cyntaf i’r afael â’r cwestiwn: “Sut y gallem gefnogi’r Gelli Gandryll, fel cymuned, i ddod mor hunangynhaliol â phosibl gyda bwyd lleol a dyfwyd yn gynaliadwy o fewn 10 mlynedd? Yn y pen draw, cynhyrchu digon i fwydo’r dref a’r cyffiniau, cymaint ag y gwnaethom yn y 1950au a’r 60au?”
Mynychodd 80 o bobl, gyda hyd at 200 yn dangos diddordeb. Bwriadwyd i’r sampl o bobl oedd yn bresennol fod mor gynrychioliadol â phosibl, gyda thaflenni wedi’u cynllunio’n ofalus a’u dosbarthu o amgylch y Gelli Gandryll. Cysylltwyd yn uniongyrchol â grwpiau penodol, megis ffermwyr, tirfeddianwyr, defnyddwyr banc bwyd a defnyddwyr dim gwastraff, a’u gwahodd i gymryd rhan. Mae rhagor o wybodaeth ar gael yn https://carboncopy.eco/initiatives/hay-community-assemblies.
Mae’r grŵp nawr yn ceisio cyllid i gyflogi Cydlynydd Prosiect a Gweinyddwr i drefnu gwasanaethau cymunedol pellach a hwyluso timau i fwrw ymlaen â’r camau gweithredu sy’n dod i’r amlwg.
Dywedodd Mike Eccles “Heb gefnogaeth Egin, ni fyddem wedi gallu datblygu ein Model yn y ffordd sydd gennym. Rydym yn fwy hyderus nag erioed y gellir gwneud i’r Model hwn weithio i’n cymuned. Ac rydym wedi dysgu gwersi.”
“Mae rhaglen Egin wedi ein galluogi i droi Model Newid Hinsawdd cymunedol gwledig, a ddyluniwyd fel dull strategol ar gyfer cymuned wledig Gymreig, yn brosiect peilot gwirioneddol a hyfyw. Bydd hyn yn cynhyrchu gweithredu hinsawdd cadarnhaol, yn lleihau effaith amgylcheddol, tra hefyd yn lleihau ein hôl troed carbon personol a chyfunol ar y blaned.”
Comments are closed.